Ekologisch(e) dorp(en) in de Negev woestijn in Israël.

Introductie.
De bevolking van Israël neemt snel toe door een hoog geboortecijfer bij bepaalde bevol-kingsgroepen en door immigratie. Het gebied rond steden als Tel Aviv en Jerusalem dreigt overbevolkt te raken. Armoede, werkeloosheid en milieuvervuiling nemen toe. Nieuwe dorpen en steden zullen moeten worden ontwikkeld op ekologisch verantwoorde wijze met name in het zuiden (Negev) van het land.

De Israelische regering begrijpt, dat alleen een duurzame economie Israël toekomst geeft. In wetenschappelijk onderzoek wordt daarom veel aandacht besteed aan o.a. wind- en zonne-energie, hergebruik van afvalwater en de elektrische auto.

De tijd is rijp voor ekologische "yeshuvim" (dorpen) in de Negev waar duurzame bedrijven zich kunnen vestigen. Dit zou daar al meteen een enorme impuls geven aan een "economie van genoeg".

Wat wordt in het kort verstaan onder zo'n "economie van genoeg"?
Wij zijn van mening, dat het huidige wereldwijde economische systeem aan zijn eind is. In de afgelopen 10 jaar hebben we crises na crises gehad m.n. in de gangbare (Westerse) econo-mieën en het einde daarvan is nog lang niet in zicht. Met ‘emerging markets’ (opkomende markten) zoals (in) landen als Brazilië, India en China (en onze export daar naartoe) gaat het nog wel aardig, maar dit is logisch. Deze economische ontwikkeling gaat echter wel gepaard met een enorme milieuvervuiling en -vernietiging. Van negatieve ervaringen in andere ontwikkelde landen (“de industriële revolutie”) wordt blijkbaar weinig geleerd. Door onderkenning van de ernst van de situatie en (dus) door het nalaten van rigoureuze maat-regelen loopt de huidige wereldeconomie vast door (nieuwe) milieurampen. Wij, promotors van de "economie van genoeg", zien het gebeuren en wij kunnen (nog) slechts in het klein op een positieve manier tegengas geven.

Het is dus tijd voor vooral welzijn in plaats van welvaart (materie). Met name het welvaartsniveau (overconsumptie) in het Westen moet bewust omlaag om ons leefklimaat (de Aarde) te sparen voor onszelf, maar ook voor de geslachten die na ons komen. Hiermee geven we ook een beter voorbeeld naar medemensen, die het aan zelfs de hoogst noodzakelijke levensbehoeften (volwaardige voeding, schoon drinkwater, kleding, onderdak, educatie e.d.) ontbreekt.

Bij welzijn hoort ook duurzaamheid, overzichtelijke produktie en dienstverlening en vooral veel microkredieten niet alleen in Afrika en Azië, maar ook in Europa en Amerika!
Op grond van het bovenstaande zijn wij van mening, dat het ontwikkelen van (meer) ecologische dorpen in Israël en daarbuiten als een fundamentele vorm van ontwikkelingssamenwerking moet worden gezien, die m.n. via fondswerving door het "1 eurocent fonds" (stichting i.o.), in eerste instantie vooral in (rijke) Westerse samenlevingen in praktijk moet worden gebracht. (Voor meer info zie www.1eurocentfonds.nl ).

Plan-de-campagne.
De infrastructuur (wegen, water, elektriciteit e.d.) voor deze dorpen zal moeten worden gecreëerd en bekostigd door de Israëlische overheid. De ecologische woonhuizen en bedrijfsgebouwen zullen door de bewoners//ondernemers zelf moeten worden gerealiseerd en bekostigd (eigen geld en/of hypotheken). Het zelf bouwen door bewoners/ondernemers zelf (in teamverband) met deskundige begeleiding wordt aangemoedigd. Dit bespaart kosten.

De Israelische overheid (ILA) heeft in de Negev al 7 (nog 13 staan gepland) dorpen gecreëerd voor Bedoeïenen. Alleen de huizen moeten ze zelf bouwen op toegewezen percelen tot 500 m2 grond. Waarom niet dezelfde faciliteiten voor goed opgeleide professionele ondernemers die ekologisch willen wonen en werken? Verder zou Israel aan de wereld kunnen la-ten zien dat zij ook op het gebied van de ontwikkeling van ecologische dorpen in woestijnachtig gebied een voortrekkersrol wil vervullen. Goed om haar imago wereldwijd weer wat op te poetsen.

Grote bedrijven en kleinschalige bedrijven, die niet in het woon-/werkgedeelte van het dorp passen (m.n. door enige geluids- of stankoverlast), worden gevestigd op het bedrijfsterrein van het dorp. Hier is ook plaats voor een klein winkelcentrum. In het dorp is op strategische plaatsen ook plek voor o.a. een integraal gezondheidscentrum (combinatie reguliere- en natuurgeneeskunde), hotel, gemeenschapshuis, kleuter- en lagere school, synagoge/leerhuis, educatief ecologisch centrum, sportcentrum (+ zwembad) en recreatieve woningen (verhuur).

Elk dorp streeft naar een dusdanige schaal(grootte) dat bijvoorbeeld winkels kunnen bestaan van de klandizie van de dorpsbewoners. Elk dorp is in hoge mate zelfvoorzienend, zodat autoverkeer in de regio tot een minimum kan worden beperkt. Privé autobezit zou hierdoor als een overbodige kostenpost moeten worden ervaren. Het woongedeelte van het dorp is autovrij.

In de ecologische dorpen geldt een Gouden Regel: Respect voor Mens en Milieu. Joodse wijsgeren hebben er boeken over vol geschreven. In feite is het een gebod van HaShem (G-d van Israel). In detail zal deze regel door de bewoners praktisch moeten worden ingevuld.

In het dorp gaat het vooral om welzijn (geven/samen delen/zelfontwikkeling/spiritualiteit e.d.) en veel minder om kwantiteit (hebben/materiële zaken/status). Het gaat in feite om "tikun olam" (verder voltooien van de wereld) zoals de Schepper dit voor ogen had en waarover in de Tora (eerste vijf boeken van het Oude Testament) over gelezen kan worden. De bewoners kunnen elkaar en bezoekers (toeristen, scholieren, stagiaires e.d.) op dit gebied inspireren.

Het dorp (de dorpen) sluit(en) aan bij een gebied van 500 ha (2 x 2,5 km) met de bestemming bos. Midden in het bos komt een open plek voor dagrecreatie. Het gebied zal in 5 jaar tijd vol worden beplant met bomen van donateurs, die een ecologische leefwijze een warm hart toe-dragen. Bij het planten is geen irrigatie nodig, omdat gebruik gemaakt wordt van nieuwe uitvindingen zoals de ‘waterboxx’ van ‘Groasis’ (NL), die de jonge zaailingen van condens-water voorziet.

De positieve invloed (CO2-reductie, toename luchtvochtigheid en verbetering bodemgesteldheid) van het bos op de omgeving zal langzaam groter worden als het bos groeit. Ook houtproductie (balken, vloeren, meubels etc.) moet hier genoemd worden. Tot zover wat praktijk en veel theorie.

Hoever zijn de initiatiefnemers nu met de praktische uitwerking hun plan?

Actualiteiten. Ja'akov en Lucia* hebben Israël diverse malen bezocht voor korte en langere tijd. Zij hopen dit land zo spoedig mogelijk (2012) tot hun hoofdverblijfplaats te maken. Er woont familie in het Negev gebied.

In juni 2009 was Ja'akov voor het laatst in Israël voor de promotie van het project. In dit kader heeft hij met ondernemers, de overheid en anderen gesproken. Iedereen was enthousiast over het project en het was hartverwarmend te horen dat een jonge orthodoxe jood in Jerusalem tegen hem zei “dat hij in zijn ogen zag dat het project zou slagen”.

In november 2010 was Ja'akov opnieuw 2 weken in Israel voor het project. Hij heeft er o.a. gesproken met een vertegenwoordiger (mevrouw Ingbar Seidmann) van de Amerikaanse "Everage Foundation". Deze stichting wil de Negev economisch ontwikkelen. Mevrouw Seidmann was positief over ons project, maar haar stichting geeft alleen fysieke steun in de vorm van hulp bij promotie. Geld wordt niet gegeven.

Er was ook een ontmoeting in Be’er Sheva met twee vertegenwoordigers (Giora en Matan) van de "OR Movement". Deze organisatie recruteert nieuwe (jonge) bewoners voor kibbutziem en moshavim (landbouw dorpen) in de Negev en Galilea die leeg dreigen te lopen. Zo bestaat er een groep van ongeveer 20 personen (koppels en vrijgezellen), die zich moeten gaan vestigen in nieuw ecologisch gedeelte van de kibboets Har Amasa (noord-west van Arad). Daar wonen op dit moment nog maar 7 gezinnen en enkele alleengaanden. OR adviseerde Ja'akov om zich bij deze groep aan te sluiten, te meer de overheid c.q. de politiek de creatie van geheel nieuwe dorpen in de Negev geen hoge prioriteit geeft.

Advocaten en overheidsinstanties liggen op dit moment met elkaar overhoop aangaande de toekomst van Har Amasa. Ja'akov heeft zijn contact aldaar gevraagd om hem van de ontwik-kelingen op de hoogte te houden.

Ja'akov heeft ook gesproken met twee leden van de Har Amasa OR-groep. Dit was geen positieve ervaring. Voor het dorp heb je taaie pioniers/ervaren (kleinschalige) ondernemers nodig. De indruk is dat dit soort personen maken geen deel uit van de groep. Ja'akov heeft daarom OR voorlopig voor de eer bedankt om er lid van te worden.

Te Har Amasa heeft Ja'akov bijna met alle bewoners gesproken w.o. de ondernemer David ben Shabat, die daar met zijn gezin woont. Hij zei, dat hij met financiele steun en hulp van deskundigen een plan heeft gemaakt voor een ecologisch dorp. Ja'akov hoopt, dat hij samen met David en anderen dit plan in praktijk zal brengen.

In de Negev vinden inmiddels al heel wat individuele ecologische (bouw) activiteiten plaats. Zo bezocht Ja'akov op zijn laatste reis Ayelim (studentendorp) en Nir Moshe (low budget bouwen). Hij vond daar echter onvoldoende raakvlakken met onze gedachten over een ekologisch dorp, dat door haar bedrijfsmatige aktiviteiten in hoge mate zelfvoorzienend is.

In Jerusalem ontmoette Ja'akov Patrick Amar en Moshe Chaim Eade of Aish HaTora (US). Deze organisatie heeft daar een groot gloednieuw kantoor/yeshiva/museum met zicht op de Kotel (Klaagmuur). Je vindt er honderden Amerikaanse studenten, die zich voor korte of langere tijd verdiepen in de bestudering van Joods religieuze geschriften uit een ver verleden.

Aish HaTora is pas geleden een nieuw ecologisch project gestart met de naam "Aish Ha Torah’s Eco-Fellowships". Dit programma moet “wereldwijd milieu welzijn promoten door onderwijzen en informeren over de joodse behoeften aangaande een verantwoorde wijze van leven. Terwijl de vraag naar duurzaamheid en schone technologie wereldwijd steeds meer gaat domineren, hebben de vaak over het hoofd geziene joodse inzichten m.b.t. onze verant-woordelijkheid ten aanzien van het milieu de potentie om een geweldige bijdrage te leveren. Het ‘Eco-Fellowship wil deze potentie in daden omzetten. Aish wil oude (religieuze) teksten koppelen aan (milieu) zaken van het hier en nu. Aish ziet dus graag dat elk jaar een selecte groep van Amerikaanse studenten naar Israel komt voor een intensief trainingsprogramma op het gebied van joodse milieubescherming. De focus zal liggen op joodse Bijbelse en tradi-tionele benodigdheden voor een integere en duurzame leefwijze en de toepassing daarvan in de moderne tijd. Hierbij denkt Aish aan: (afval)water behandeling, alternatieve energie (wind en zon), aride landbouw & verwoestijning, recycling en een netwerk van elektrische auto’s. Het behoeft geen betoog dat een ecologisch dorp een perfecte plaats zou zijn voor het programma van Aish.

Ondanks intensief e-mail en telefooncontact met diverse overheidsinstanties in de Negev voorafgaand aan de reis was het niet mogelijk om persoonlijk met contactpersonen van deze instanties in Israel te spreken.

Wie kunnen op dit moment een belangrijke rol spelen als het gaat om de realisatie van een ecologische "yeshuv" (dorp) in de Negev?

Op dit moment zijn er in Israël concreet 8 personen die mij willen helpen met het project.

• Asi Shalom (Israeli): archeoloog en ecologische bouwdeskundige. Woont zelf in een luxe zelf gebouwd ecologisch huis in Sde Boker. Eigenaar van een professionele machine, die stenen maakt uit o.a. Negev zand. Heeft veel ervaring met de bureaucratie in Israel gezien de ontwikkelde bouwnormen aangaande ekologische materialen;
• Elias Messinas (Griek): ecologische architect. Heeft o.a. in de Negev gewerkt en heeft aldaar ervaring opgedaan met groepen mensen, die ecologisch willen wonen en wer-ken. Dit viel hem tegen. Hij woont en werkt nu in Jerusalem;
• Shimon ben Dor (Israeli): ervaren ondernemer en pionier op het gebied van nederzet-tingen in woestijnachtige gebieden. Woont in Kfar Adumim;
• Anita Tucker (Amerikaanse): ervaren ondernemer en fondswerver. Had een groot tuin-bouwbedrijf in Gaza. Is vijf jaar bezig met de creatie van een nieuw (land)bouwdorp voor haar gemeente met concrete resultaten. Woont (tijdelijk) in Ein Tsuriem;
• Akiva Wolff (Amerikaan): milieudeskundige en leraar aan de Universiteit van Jerusalem. Woont in Jerusalem;
• Matan (Israeli) van de OR Movement in Be’er Sheva. Deze organisatie is contact voor mensen die zich in een nederzetting in de Negev of in Galilea willen vestigen;
• David ben Shabat. Ondernemer in Har Amasa. Wil aldaar een ekologisch dorp realiseren;
• Moshe Chaim Eade en Patrick Amar van het Eco-Fellowship project van Aish HaTorah te Jerusalem.

De Joodse Omroep (NL) is oprecht geïnteresseerd in het project. Zij komt in actie als "de eerste schop in de grond gaat" sprak directeur Alfred Edelstein tijdens een persoonlijke ontmoeting met ons in september 2010. Op grond van onze ervaring hier is het zeker onwaarschijnlijk, dat vanuit Nederland zaken met de Israelische overheid kunnen worden gedaan. Ook in dit opzicht zijn meerdere bezoe-ken aan en langdurig verblijf in Israël noodzakelijk om de serieuze start van een ecologisch dorp te realiseren. De initiatiefnemers van het dorp zullen daar dus ruim tijd voor moeten vrijmaken, naast de tijd die besteed wordt aan bedrijfsmatige en fondswervende activiteiten in Nederland. Op dit moment is er behoefte aan creëren van een kerngroep van:

• 1) pioniers, die zich daadwerkelijk (als) ondernemer in het dorp willen vestigen. Zij moeten in hun eigen onderneming kunnen investeren en in Israël in de aanloopfase zelf "hun broek ophouden" voor een periode van minimaal 2 jaar;
• 2) mensen, die (een serieus bedrag) willen investeren in het dorp als gift of als "zachte" lening.

Conclusie. Tijdens zijn eerste reis naar Israel in juni 2009 sprak Ja'akov alleen theoretisch over het stichten van een ecologisch dorp met diverse mensen. De meeste van hen waren enthousiast over het plan. Ja'akov’s tweede reis in November 2010 leverde een potentiële plek (Har Amasa) op, een ondernemer (David ben Shabat) met een plan voor een ekologisch dorp en een reeds bestaand bos op, dat 3x zo groot is als was voorzien (zie boven) in Ja'akov's blauwdruk van het dorp. In Nederland zijn drie families (2 joodse en 1 nog niet joods, allen ondernemers) en in Israel zijn twee families (1 joods en ondernemer, 1 half joods en gepensioneerd) geïnteresseerd om te participeren in het project. Er zij dus minimaal nog 6 ondernemers nodig om een serieuze start te kunnen maken. Adviseurs (architect, bouwer en twee zakelijke adviseurs) hebben we voorlopig genoeg.

De relatie met Aish HaTorah is goed voor de promotie van het dorp en het contact kan donaties aan het project gaan opleveren vanuit de USA. Het is de vraag of de regionale overheidsinstanties David ben Shabat toestaan om een start te maken met een ecologisch dorp te Har Amasa. Wij hopen dat er binnen 1 jaar een helder antwoord is op deze vraag. Via e-mail en telefoon houden wij in dit kader nauw contact met hem. Het wonen en werken in een ecologisch dorp met gelijkgezinden in Israël is een reeds lang gekoesterde wens van ondergetekenden. Het is een droom die werkelijkheid wordt indien men saamhorig samenwerkt. Om een inspirerende gemeenschap te vormen, waar kwaliteit van leven centraal staat en waar kwantiteit (overconsumptie) als onrecht wordt gezien t.a.v. al degenen die in onder ellendige omstandigheden in onze wereldsamenleving moeten zien te overleven. Wij kunnen samen de wereld verbeteren. Wij geloven zelf dat de hulp van de G-d van Israël daarbij nodig is. Met zijn zegen is alles mogelijk!

Maarssen, december 2010/Tewet 5771 Ing. Ja’akov en Lucia Markus
De Savornin Lohmanstraat 20
3601 BZ Maarssen
Nederland
Tel.: 0346-570750
Fax: 0346-283585
E-mail: jaakov.markus@ziggo.nl
Bankrekening project nr. 3804.24.347 Markus Totaal Advies te Maarssen (NL)

Ja'akov (57) is qua opleiding tuinbouwkundig ingenieur (HBO). "Product" van maat-schappijkritische zeventiger jaren generatie. Gedreven pionier en wereldverbeteraar. Voorstander van kleinschalige projecten. Diverse functies in het bedrijfsleven gehad. Sinds 1995 adviseur. Sinds 2001 officieel ondernemer (allround hypotheek- en financieel advieskantoor in Maarssen). Bewust ZZP’er. Bakker van heerlijk zuur-desembrood;
Lucia (56) is pedagogisch (HBO) geschoold en onderwijsdeskundige. In 2000 met omscholing (veel zelfstudie) gestart tot integraal natuurgeneeskundig therapeute. Deskundige op gebied van natuurvoeding. Gedreven werker en geboren hulpverlener. Droomt van een kleinschalige heilkliniek waar artsen en therapeuten nauw samenwerken.

Heeft u ideeën of opmerkingen over dit project, aarzel dan niet om onderstaan formulier te gebruiken om ons een bericht te sturen.